ข้อมูลพื้นฐาน

ข้อมูลทั่วไป

เทศบาลตำบลบางทรายใหญ่ 

อำเภอเมืองมุกดาหาร  จังหวัดมุกดาหาร

 ————————–

ส่วนที่  1 สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน

                   1. ด้านกายภาพ

1.1  ที่ตั้งของเทศบาลตำบลบางทรายใหญ่  เลขที่  254  หมู่  3  ตำบลบางทรายใหญ่  อำเภอเมืองมุกดาหาร  จังหวัดมุกดาหาร  เดิมมีฐานะเป็นสภาตำบล และได้รับการจัดตั้งเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลตามประกาศกระทรวงมหาดไทย และจัดตั้งเป็นเทศบาลตำบลบางทรายใหญ่  ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย  เมื่อวันที่  27   ตุลาคม  2552  ตามลำดับ  เทศบาลตำบลบางทรายใหญ่ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของอำเภอเมืองมุกดาหาร  จังหวัดมุกดาหาร  ไปตามถนนสาย มุกดาหาร – ธาตุพนม  มีระยะทางประมาณ  7  กิโลเมตร 

ตำบลบางทรายใหญ่มีอาณาเขตติดต่อกับตำบลใกล้เคียงดังนี้

– ทิศเหนือ ติดต่อกับ ตำบลคำป่าหลาย  อำเภอเมืองมุกดาหาร  และตำบลบางทรายน้อย

อำเภอหว้านใหญ่

– ทิศใต้  ติดต่อกับ  ตำบลมุกดาหาร เทศบาลเมืองมุกดาหาร  อำเภอเมืองมุกดาหาร

– ทิศตะวันออก   ติดต่อกับ  แขวงสะหวันนะเขต  สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวโดยมีแม่น้ำโขงเป็นเขตกั้นพรมแดน

– ทิศตะวันตก  ติดต่อกับ  ตำบลมุกดาหาร  ตำบลโพนทราย  อำเภอเมืองมุกดาหาร

แผนที่ตำบลบางทรายใหญ่  อำเภอเมืองมุกดาหาร จังหวัดมุกดาหาร  โดยสังเขป

1.2  ลักษณะภูมิประเทศ

เทศบาลตำบลบางทรายใหญ่พื้นที่มีลักษณะเป็นที่ราบริมฝั่งแม่น้ำ  โดยเฉพาะพื้นที่  หมู่ที่ 3, 4, 5, 6, 8, 10, 11 และหมู่ที่12  ซึ่งมีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง  ประมาณ 160 – 200  เมตร  พื้นที่ประมาณ 45%  ของตำบล  ยังมีความอุดมสมบูรณ์  และเป็นพื้นที่การเกษตรเป็นส่วนใหญ่  และยังมีลำห้วยบางทรายไหลผ่าน 

1.3 ลักษณะภูมิอากาศ  มี 3 ฤดู คือ ฤดูร้อน ฤดูฝน  และฤดูหนาว  สภาพภูมิอากาศส่วนมากร้อน  แห้งแล้ง  และลมแรงในช่วงฤดูหนาว

1.4  ลักษณะของดิน  เนื่องจากสภาพภูมิประเทศที่มีความแตกต่างกันออกไป  ลักษณะของดินในพื้นที่เทศบาลตำบลบางทรายใหญ่  จึงมีทั้งดินร่วนปนทราย  ดินเหนียว  ดินร่วนตะกอนพืชและสัตว์ที่ถูกน้ำพัดพามาทับถมกัน  และดินทราย

2.  ด้านการเมือง/การปกครอง

2.1  เขตการปกครอง  ตำบลบางทรายใหญ่ แบ่งเขตการปกครองออกเป็น 14 หมู่บ้าน   

หมู่ที่ 1  บ้านบางทรายใหญ่        นายแอใหญ่ ทองมหา      ผู้ใหญ่บ้าน

หมู่ที่ 2  บ้านบางทรายใหญ่        นายสมพงษ์  เนาคำแพง  กำนัน

หมู่ที่ 3  บ้านโคกสูง                นายวิทยา  ทองมหา       ผู้ใหญ่บ้าน

หมู่ที่ 4  บ้านดอนม่วย              นายสมควร  มูลพรม      ผู้ใหญ่บ้าน

หมู่ที่ 5 บ้านหนองแอก             นายเหวียง  อุทาวงค์      ผู้ใหญ่บ้าน

หมู่ที่ 6 บ้านหนองหอย             นายจีระพงษ์ กงนะ       ผู้ใหญ่บ้าน

หมู่ที่ 7  บ้านคำผักหนอก          นายแสวง  โทนสิมมา      ผู้ใหญ่บ้าน

หมู่ที่ 8  บ้านป่าหวาย              นายวัน  สิมพร             ผู้ใหญ่บ้าน

หมู่ที่ 9  บ้านสงเปือย              นายวัฒนา  ภาคี           ผู้ใหญ่บ้าน

หมู่ที่ 10 บ้านโนนสว่าง            นายสิน อุมงค์             ผู้ใหญ่บ้าน

หมู่ที่ 11 บ้านหนองหอย           นางสาวณิชาพัฒน์ คำพิลา      ผู้ใหญ่บ้าน

หมู่ที่ 12 บ้านหนองแอก           นายจักรินทร์ พึ่งพันธ์       ผู้ใหญ่บ้าน

หมู่ที่ 13 บ้านบางทรายใหญ่      นายสุพัฒ  จันทโคตร      ผู้ใหญ่บ้าน

หมู่ที่ 14 บ้านนาติ้ว นายจ่อย ชาธิพา ผู้ใหญ่บ้าน

2.2  การเลือกตั้ง  เทศบาลตำบลบางทรายใหญ่  แบ่งเขตเลือกตั้งออกเป็น  2  เขตเลือกตั้ง สามารถเลือกสมาชิกสภาเทศบาลตำบลบางทรายใหญ่  เขตละ  6 คน  รวม  12 คน ดังนี้

–  เขตเลือกตั้งที่  1  ประกอบด้วย  (1)  บ้านบางทรายใหญ่  หมู่ที่  1  (2) บ้านบางทรายใหญ่  หมู่ที่  2  (3)  บ้านโคกสูง  หมู่ที่  3  (4)  บ้านดอนม่วย  หมู่ที่  4  (5)  บ้านคผักหนอก  หมู่ที่  7    (6)  บ้านสงเปือย  หมู่ที่  9 และ (7) บ้านบางทรายใหญ่  หมู่ที่  13

–  เขตเลือกตั้งที่  2  ประกอบด้วย  (1)  บ้านหนองแอก  หมู่ที่ 5  (2) บ้านหนองหอย  หมู่ที่ 6   (3) บ้านป่าหวาย  หมู่ที่  8  (4) บ้านโนนสว่าง  หมู่ที่  10  (5)  บ้านหนองหอย หมู่ที่ 11  และ (6)  บ้านหนองแอก หมู่ที่  12  

                   3.  ประชากร

                   3.1  สถิติข้อมูลจำนวนประชากร  ตำบลบางทรายใหญ่  อำเภอเมืองมุกดาหาร  จังหวัดมุกดาหาร  ข้อมูล  ณ กันยายน 2566  ดังนี้

หมู่ที่	หมู่บ้าน	จำนวนประชากร(ชาย)	จำนวนประชากร(หญิง)	รวมประชากร	จำนวนครัวเรือน
1	บางทรายใหญ่	284	287	571	203
2	บางทรายใหญ่	502	516	1,018	404
3	โคกสูง	387	460	847	508
4	ดอนม่วย	285	292	577	219
5	หนองแอก	402	371	773	257
6	หนองหอย	427	421	848	321
7	คำผักหนอก	272	308	580	400
8	ป่าหวาย	468	470	938	552
9	สงเปือย	139	139	278	165
10	โนนสว่าง	362	375	737	262
11	หนองหอย	299	324	623	226
12	หนองแอก	246	256	502	152
13	บางทรายใหญ่	250	288	538	248
14	นาติ้ว	196	168	364	158
	รวม	4,519	4,675	9,194	4,075

                    4. สภาพทางสังคม

4.1  การศึกษา 

พื้นที่ตำบลบางทรายใหญ่ อำเภอเมืองมุกดาหาร จังหวัดมุกดาหาร มีโรงเรียนและสถานศึกษา ดังนี้

                    –  โรงเรียนประถมศึกษา                                                   จำนวน  5  แห่ง

                             1)  โรงเรียนชุมชนบางทรายใหญ่

                             2)  โรงเรียนบ้านคำผักหนอกสงเปือย

                             3)  โรงเรียนบ้านดอนม่วย

                             4)  โรงเรียนบ้านหนองหอยป่าหวาย

                             5)  โรงเรียนบ้านหนองแอก

                    –  โรงเรียนมัธยมศึกษา                                                    จำนวน  2  แห่ง

                             1)  โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย  มุกดาหาร

                             2)  โรงเรียนมุกดาวิทยานุกูล

                    –  ศูนย์การศึกษาพิเศษประจำจังหวัดมุกดาหาร                         

                    –  ศูนย์ฝึกและพัฒนาอาชีพราษฎรตามแนวชายแดนจังหวัดมุกดาหาร

                    –  ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กสังกัดเทศบาลตำบลบางทรายใหญ่                 จำนวน  3 แห่ง

                             1)  ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านบางทรายใหญ่

                             2)  ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านหนองหอย

                             3.  ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านหนองแอก

4.2  การสาธารณสุข 

–  โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล  บ้านโคกสูง

                    –  อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อสม.       จำนวน           200     คน

                    –  ศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน                       จำนวน           13       แห่ง

4.3  อาชญากรรม  ตำบลบางทรายใหญ่  อยู่ในพื้นที่รับผิดชอบของสถานีตำรวจภูธรเมืองมุกดาหาร 

                             –  สมาชิก อปพร.                    จำนวน           100     นาย

                             –  ตู้ยามตำรวจ                      จำนวน           1        แห่ง

                             –  หน่วยกู้ชีพกู้ภัยเทศบาลตำบลบางทรายใหญ่

4.4  ยาเสพติด   จากสภาพภูมิประเทศของเทศบาลตำบลบางทรายใหญ่  มีพื้นที่ติดต่อกับประเทศเพื่อนบ้าน  ซึ่งมีความล่อแหลมด้านการขนถ่าย  และนำเข้ายาเสพติดเข้าสู่ราชอาณาจักรเป็นอย่างมาก  ด้วยความร่วมมือของทุกภาคส่วน  จึงสามารถสกัดกั้นยาเสพติดได้ในระดับหนึ่ง  แต่ก็มีการแพร่ระบาดของยาเสพติดอย่างกว้างขวาง

4.5  การสังคมสงเคราะห์    ด้านการสังคมสงเคราะห์ของเทศบาลตำบลบางทรายใหญ่ในปัจจุบันคือ  การจ่ายเงินสงเคราะห์เพื่อการยังชีพแก่ผู้สูงอายุ  คนพิการ  และผู้ป่วยเอดส์ 

          5.  ระบบบริการพื้นฐาน

5.1 การคมนาคมขนส่ง ประชากรส่วนใหญ่ในเขตตำบลบางทรายใหญ่  ใช้การคมนาคม ทางบกเป็นหลักสำคัญภายในหมู่บ้านที่อยู่ในการควบคุมของเทศบาลตำบลบางทรายใหญ่ ซึ่งถนนในแต่ละหมู่บ้านเป็นถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก และถนนลาดยาง  ส่วนการเดินทางจากตัวจังหวัดมุกดาหารใช้การเดินทางตามถนนทางหลวงแผ่นดิน  หมายเลข 212  (ถนนยางกูร) มุกดาหาร – ธาตุพนม  เป็นระยะทางประมาณ 7   กิโลเมตร  

                   5.2  การไฟฟ้า  พื้นที่เทศบาลตำบลบางทรายใหญ่  มีไฟฟ้าใช้ครอบคลุมทั้ง  13  หมู่บ้าน

                   5.3  การประปา  พื้นที่เทศบาลตำบลบางทรายใหญ่  มีทั้งระบบประปาหมู่บ้านผิวดิน  และระบบประปาส่วนภูมิภาค

                   5.4  โทรศัพท์  พื้นที่เทศบาลตำบลบางทรายใหญ่  มีสัญญาณโทรศัพท์เคลื่อนที่ครอบคลุมทั้ง  13  หมู่บ้าน

                   5.5  ไปรษณีย์  ที่ทำการไปรษณีย์  จำนวน  1  แห่ง

          6. ระบบเศรษฐกิจ

6.1  การเกษตร  สืบเนื่องมาจากลักษณะภูมิประเทศ และพื้นที่ส่วนใหญ่ของตำบล

บางทรายใหญ่มีสภาพเหมาะแก่การเกษตรกรรม  เลี้ยงสัตว์  จึงทำให้ประชากรส่วนใหญ่  ประกอบอาชีพเกษตรกรรม  เช่น ทำนา  ไร่อ้อย  ไร่มันสำประหลัง ปลูกยางพารา  เลี้ยงปลาในกระชัง และเมื่อว่างจากฤดู  การทำเกษตรกรรม ก็มีอาชีพรับจ้างทั่วไป  และเป็นลูกจ้างในโรงงาน   มีอัตราการว่างงานของประชากรปานกลาง  ส่งผลให้สภาพทางเศรษฐกิจของตำบลบางทรายใหญ่ มีสภาพที่พอที่จะสามารถประคอง และเลี้ยงตัวเองและครอบครัวได้

          ตำบลบางทรายใหญ่มีพื้นที่ทั้งหมด  30,416 ไร่  แบ่งเป็นพื้นที่ทำการเกษตรโดยมีพื้นที่ปลูกพืชสำคัญดังนี้        

ข้าว             12,764  ไร่                         มันสำประหลัง             645     ไร่

                 อ้อยโรงงาน      4,174   ไร่                        ยางพารา                   3,000   ไร่

ไม้ผล             872     ไร่                         พืชผักและพืชไร่อื่น        290     ไร่

6.2  การประมง  ราษฎรมีการประกอบอาชีพด้านการประมงพื้นบ้าน และการเลี้ยงสัตว์น้ำในกระชังตามริมตลิ่งแม่น้ำโขง 

6.3  การปศุสัตว์

6.4  การบริการ

–  ร้านตัดผม/ร้านเสริมสวย        จำนวน           21      แห่ง

–  ห้องพัก /ห้องเช่า               จำนวน           21       แห่ง

                             –  ล้างอัดฉีด                         จำนวน           2        แห่ง

                             –  โรงแรม/รีสอร์ท                  จำนวน           3        แห่ง

                             –  ร้านอินเทอร์เน็ต                  จำนวน           1        แห่ง

                             –  ปั๊มน้ำมัน                          จำนวน           5        แห่ง

–  ปั๊มก๊าซ                            จำนวน           4        แห่ง

6.5  การท่องเที่ยว

6.6  อุตสาหกรรม 

                             –  จำหน่ายคอนกรีตผสมเสร็จ      จำนวน           2        แห่ง

                             –  โรงงานผลิตน้ำดื่ม  น้ำแข็ง       จำนวน           5        แห่ง

                             –  โรงงานอุตสาหกรรม              จำนวน           2        แห่ง

6.7  การพาณิชย์และกลุ่มอาชีพ

6.8  แรงงาน

                   7.  ศาสนา  ระเพณี  วัฒนธรรม

7.1  ศาสนาประชากรทุกหมู่บ้านนับถือศาสนาพุทธ 

                             –  วัด / สำนักสงฆ์                   จำนวน           11      แห่ง

7.2  ประเพณีและงานประเพณี  ยึดถือเป็นประเพณีของท้องถิ่นได้แก่ การจัดงานบุญมหาชาติ (บุญพระเวสสันดร)  บุญกฐิน  บุญบั้งไฟ   บุญเข้าพรรษา  และประเพณีแข่งขันเรือยาว เป็นต้น 

7.3  ภูมิปัญญาท้องถิ่น  ภาษาถิ่น ภาษาถิ่นใช้ภาษาลาวอีสาน  และใช้ภาษาไทยเป็นภาษาราชการ

                   8.  ทรัพยากรธรรมชาติ 

8.1  แหล่งน้ำ ตำบลบางทรายใหญ่มีแหล่งน้ำตามธรรมชาติที่สำคัญคือ  ลำห้วยบางทราย  ซึ่งมีต้นกำเนิดมาจากเทือกเขาภูพาน   ไหลผ่านบ้านก้านเหลืองดง  อำเภอดงหลวงเข้าสู่หมู่ที่ 1,๓,4,5,6  ตำบลบางทรายใหญ่ เป็นลำน้ำตามธรรมชาติซึ่งมีน้ำไหลตลอดปี   โดยเฉพาะในฤดูฝนจะมีน้ำไหลเชี่ยวมาก  แต่ในหน้าแล้งจะมีน้ำไหลน้อย  การเกษตรจะใช้บริเวณริมตลิ่ง  ทำการเกษตร  ข้าวโพดหวาน   มันแกว  และมันเทศ  ตามฤดูกาล  และปลูกอ้อยเพื่อส่งโรงงานเป็นเกษตรหลัก

แหล่งน้ำตามธรรมชาติ

1. ลำห้วยบางทราย   ไหลผ่านตำบลบางทรายใหญ่ มีความยาวประมาณ  24  กิโลเมตร   มีความกว้างเฉลี่ยประมาณ   80 เมตร  ลำห้วยจะมีสาขาแยกออกไปอีกมากมายในฤดูฝนเท่านั้น

2. ลำห้วยโป  อยู่ทางตอนกลางของตำบลบางทรายใหญ่  หมู่ที่  3  ไหลจากทางทิศตะวันตกไปยังทิศตะวันออก  มีน้ำไหลตลอดปี  แต่มีความลึกไม่มาก ประมาณ   1   เมตร  เกษตรกรใช้เลี้ยงสัตว์  เช่น โค กระบือ

3. ลำห้วยแคน  อยู่ทางตอนกลางเหนือของตำบลบางทรายใหญ่ไหลจาก หมู่  3 – หมู่ที่  4  ไหลไปบรรจบกับลำน้ำโขง  ทางด้านตะวันออก  มีน้ำในเฉพาะฤดูฝนเท่านั้น

4.  ลำห้วยมุก  อยู่ทางทิศตะวันตกของตำบลบางทรายใหญ่  ไหลผ่านบ้านป่าหวาย  หมู่ที่ 

8  มีความยาวประมาณ  3,000   เมตร   ไหลจากทิศตะวันตกไปยังทิศตะวันออกมีน้ำไหลทั้งปี

5.  ลำห้วยตาด  อยู่ทางทิศเหนือของตำบลบางทรายใหญ่  ไหลจากบ้านโนนสว่าง  หมู่ที่  10 – บ้านหนองแอก หมู่ที่  5  และไหลลงสู่น้ำโขงมีน้ำเฉพาะช่วงฤดูฝน

แหล่งน้ำที่สร้างขึ้น

          –  ฝายน้ำล้น                        จำนวน           5        แห่ง

          –  บ่อน้ำตื้น                          จำนวน           72      แห่ง

          –  บ่อบาดาล               จำนวน           13       แห่ง

          –  สถานีสูบน้ำด้วยไฟฟ้า            จำนวน           5        แห่ง

                             8.2  ป่าไม้  ตำบลบางทรายใหญ่  เป็นพื้นที่ป่าดงบังอี่

                             8.3  ภูเขา  –

                             8.4  คุณภาพของทรัพยากรธรรมชาติ  ทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่ของตำบลบางทรายใหญ่ที่สำคัญ คือทรัพยากรป่าไม้ ที่ยังคงความอุดมสมบรูณ์   ลำห้วยตามธรรมชาติที่อุดมสมบรูณ์  เหมาะแก่การอนุรักษ์และส่งเสริมให้คงอยู่ไว้